De legende
De Cuneralegende is snel verteld: Ergens in de oudheid worden bedevaartgangers op weg naar Rome overvallen en vermoord. Een van hen wordt gered: Cunera. Haar redder is een koning uit Rhenen. Hij neemt Cunera mee.
Aan het hof in Rhenen maakt Cunera zich geliefd. Vooral onder arme mensen. De koningin wordt jaloers en laat haar vermoorden. De moord wordt ontdekt, de koningin weggestuurd.

Willibrord
Bij het graf van Cunera voltrekken zich wonderen. De Utrechtse Bisschop Willibrord hoort er van en laat Cunera’s gebeente opgraven. Ze wordt omstreeks 700 bijgezet in de Petruskerk in Rhenen.
Haar legende verschijnt acht eeuwen later (1515) in gedrukte vorm. Dat boekje verschijnt in de nadagen van de Cunerabedevaarten. Met het geld van pelgrims zijn de toren en kerk in Rhenen gebouwd.

Franken en Friezen
Met Willibrord (658-739) wordt de eerste historische persoon in de Cuneralegende opgevoerd. Willibrord leeft in een rumoerige periode. De (christelijke) Franken dringen vanuit het zuiden op. Ten noorden van de Rijn ligt het rijk van de (heidense) Friezen.
In 696 verslaan de Franken de Friezen in de Slag bij Dorestad (Wijk bij Duurstede). Maar de Friese koning Radboud is niet verslagen. Integendeel: hij weigert zich tot het christendom te bekeren en zint op wraak.

Volksverhaal
Speelde de Cuneralegende een rol bij de bekering van de Friezen? Wie zal het zeggen. Maar Willibrord voelde zich vast gesterkt door het volksverhaal over een martelares met ‘christelijke’ deugden. En het kwam hem vast goed uit dat Cunera leefde in de heidense streken ten noorden van de Rijn: een christelijk bruggenhoofd op heidense grond.
Hoe het ook zij, feit is dat de bisschop Cunera verheft tot plaatselijke heilige. Ze krijgt een plek op de heiligenkalender (12 juni = Cuneradag). Ze wordt daar eeuwen later door de kerk weer afgehaald. Kennelijk is ook de Rome er niet zeker van of Cunera echt heeft bestaan.

Achtergrond
Bewijzen over het bestaan van Cunera ontbreken nog steeds. Alle namen, plaatsen en data in de legende en latere vertellingen zijn een slag in de lucht. Maar de Cuneralegende lijkt één ding wel aan te tonen: Rhenen was tijdens de Volksverhuizingen en in de Vroege Middeleeuwen een belangrijke plaats. Zo belangrijk dat er in een volksverhaal over Rhenen een koning opduikt.

Bodemschatten
Dat Rhenen ooit belangrijk was weten we. De bewijzen liggen voor het oprapen. Kijk eens bij De Koningstafel, daar zie je een van de grootste vroeg-middeleeuwse walburchten van ons land. Bij de Donderberg is het rijkste Merovingische grafveld (van Europa!) blootgelegd.
Die oude Rhenenaren hebben meer sporen van welvaart achtergelaten. Een koningsgraf op de Koerheuvel. Kostbare gouden sieraden in Achterberg. Een fortuin aan gouden en zilveren munten in Remmerden. Hoe beter je in Rhenen rondkijkt, hoe meer je ontdekt.  

Rhenen
Tussen al dat oude goud en zilver past ook de legende over Cunera en haar koning. Wat je er ook van wilt geloven, het verhaal leert ons wel dat Rhenen al heel erg lang een fijne plek is om te wonen.

estercuneradag 015 estercuneradag 017